Modern sosyolojinin kurucusu. Machiavelli’den bir asır önce iktidarı çözen Tunuslu dâhi. 14. yüzyıl sonu Mağrip. Hanedanlar parçalanır, veba dünyayı kırıp geçirirken bir âlim çöle çekilir ve tarih yazımını ve tarih yazımını kökünden değiştirecek bir kitap yazar: Mukaddime.
İbn Haldun görünür olayların ardındaki görünmez yasaları arar — umran (medeniyet), asabiyet (dayanışma bağı), göçebelikten — lükse ve çöküşe uzanan dört kuşak kuralı.
Ama bu baskı onu bir adım daha ileri götürür: çoğu çeviride sansürlenen bölümlere — cefr, harflerin sırları, sihir, tılsım, astroloji ve simya.
İbn Haldun bu ilimleri küçümsemez; onları tarihçinin soğukkanlı nazarıyla inceler. İçeriden bilen ama dışarıdan tartan tek büyük İslâm klasiği.
“Haber meşhur diye doğru sayılmaz; onu gerçek kılan şey, insan tabiatının sınırları içinde açıklanabilmesidir.”