15. yy. `ya kadar uygarlıkta ve gelişmede dünyanın diğer bölgelerine karşı öncülüğü elinde bulunduran Ortadoğu, 16. yy. `da Osmanlının Avrupa karşısında gerilemesiyle bu öncülüğü Avrupa coğrafyasına bırakmıştır. 1683`te Osmanlının Viyana kapısında yenilmesi, bir başlangıç olarak gösterilse de Avrupa coğrafyasını öne çıkartan ve Ortadoğu coğrafyası karşısında güçlendiren gelişmeler daha geniş çerçevede değerlendirilmelidir.