Eski İstanbul’da Mesireler, Sular ve Geziler, Sermet Muhtar Alus’un 1931-1951 yılları arasında yayınlanmış olan konu ile ilgili yazılarını bir araya getirmektedir. Bu yazılar Akşam (1931-1950) ve Son Posta (1944) gazeteleri ile Yedigün (1934); Hafta (1935); Akbaba (1935); Aydabir (1936); Yeni Mecmua (1939); İstanbul Belediye Mecmuası (1941); Tarih Hazinesi (1951); Resimli Tarih Mecmuası (1951) dergilerindeki yazılarından derlendi. 

Bu eserin ana teması mesireler yani eski İstanbul hayatında bilhassa yazları gidilen bugünkü tabirle piknik mekânları. Bu mesirelerin en rağbette olup yazar tarafından zaman zaman kaleme alınanları: Alemdağı, Çamlıca, Dört Çamlar, Fenerbahçe, Kâğıthane, Karaman Çiftliği, Kayışdağı, Kuşdili ve Yoğurtçu. Yine bu ana mesire alanlarına ilave olarak devrin diğer mesire mekânlarını da müellifimiz kalemiyle zaptetmiştir. Bunlar: Üsküdar, Göksu, Moda, Kızıltoprak, Erenköy, Veli Efendi-Çırpıcı Çayırları, Silahtarağa, Eyüp mesireleri. Sularıyla ön plana çıkan ve daha çok bu sebeple gidilen mekanları da müellifimiz  Çırçır, Göksu, Sarıyer, Beykoz, Bentler, Körfez, Hünkar Suyu, Fıstık Suyu olarak kaydetmiştir.

Yine yazarımız daha çok İkinci Abdülhamid devri gezinti mekânlarını da kaleme almıştır. Bu mekânlar: Göksu, Körfez, Sultaniye Çayırı, Beykoz, Sarıyer, Bentler, Kalender, Baltalimanı, Moda, Kâğıthane ve her devir revaçta olan Boğaziçi. Bu derlemede ilave olarak yazar için her biri maceraya dönüşen Büyükada ve Marmara gezileri ile Akdeniz gezisi ile Halep gezisine dair yazılarıda yer almaktadır.