Hasan Kuruyazıcı`nın hazırladığı Batılılaşan İstanbul`un Mimarları 1800–1950, on dokuzuncu yüzyıldan yirminci yüzyıl ortalarına uzanan dönemde kentin başta Pera/Beyoğlu olmak üzere pek çok semtinin çehresini Batılı bir görünüme kavuşturan mimarları tek tek kayda geçiren kapsamlı bir biyografik sözlük. Hassa Mimarları Ocağı`nın 1831`de kapatılmasının ardından; bağımsız bir mimarlık okulunun henüz bulunmadığı uzun yıllar boyunca kentin yeni yüzünü büyük ölçüde serbest çalışan Rum, Ermeni, Levanten ve Avrupalı mimarlar biçimlendirdi; ne var ki bu adların çoğu zamanla unutuldu. Kuruyazıcı, yıllar süren sokak taramalarında binaların cephelerine kazınmış mimar adlarını izleyerek ve dönemin ticaret yıllığı Annuaire Oriental`i tarayarak İstanbul`da etkin olmuş yaklaşık 850 mimarın izini sürüyor. Balyan Ailesi, Fossati kardeşler, Alexandre Vallaury, Raimondo D`Aronco ve Giulio Mongeri gibi tanınmış adların yanında; ilk kez bu çalışmayla gün ışığına çıkan onlarca mimarı da alfabetik maddeler hâlinde, yaptıkları binalarla birlikte tanıtan kitap; kentin çok dilli, çok cemaatli mimari mirasını unutulmaktan kurtarıyor. Yazarın daha önce Ermeni mimarlar üzerine yürüttüğü öncü çalışmayı bütün bir döneme genişleten Batılılaşan İstanbul`un Mimarları, modern İstanbul`un yapılı çevresine imza atan kozmopolit mimarlar kuşağını topluca gözler önüne seriyor.