Töreli mizah, insandan gökkubbe ile yeryüzü arasındaki bütün varlıklara özge birer temaşa sarfetmesini ister; zira zerreden küreye, habbeden kubbeye her bir varlık, mizahın öznesi ve nesnesi olan insanı bütün letayifin lütfedicisi olan Latîf Allah’a götürür… Bu gayeden uzak olan -her eylem gibi- mizâhi her söz ve davranış da malayani sayılmakla birlikte letâfetten uzak ve kabâhate yakın bir noktada değerlendirilir…
Nasreddin Hoca latîfelerinde insandan kainata ve kainattan insana doğru derin bir dikkatle temaşa görülür… Bu temaşanın asıl gayesi ise, insana yeryüzü macerasındaki haddini hududunu bildirmek, hakkını hukukunu hatırlatmak ve istikametini göstermektir… Bu özelliğinden dolayıdır ki Hoca’nın latîfeleri birer töreli mizah metnidir…