Safranbolu çevresi Paleolotik Çağ`dan beri bir yerleşme yeri olmuştur. Eflâni çevresinde üç büyük höyük bulunmaktadır. Homeros`ta bu bölge Paflagonya olarak geçer. Pers ve Helenistik dönemlerini yaşadıktan sonra Roma, Bizans döneminde yoğun bir yerleşme alanı olmuştur. Safranbolu- Eflâni bölgesinde 24 tümülüs, çeşitli kaya mezarları, kabartmalar, Safranbolu güneyinde Sipahiler Köyü`nde bir Roma tapınağı sayılabilir. Leonard, Safranbolu`nun eski Germia olabileceğini, Ainsworth ise Zafaran Boli`nin eski adının yine safran kenti anlamında Flaviopolis olduğunu söyler. Osman Turan, Türkler almadan önce kentin adının Dadybra olduğunu yazıyor...