İBN-İ ÂCURRUM ve MUKADDİMESİ
Dr. Ekrem DEMİR
“İbn-i Âcurrûm ve Mukaddimesi”, asırlardır İslam ilim geleneğinin temel taşlarından biri kabul edilen Âcurrûmiyye’yi tarihi, ilmi ve pedagojik yönleriyle ele alan kapsamlı bir çalışmadır.
Arap nahvinin doğuşundan başlayarak Basra ve Kûfe ekollerinin şekillendirdiği dil anlayışını inceleyen eser, klasik nahiv birikiminin oluşum sürecini okuyucuya açık ve sistematik bir şekilde sunmaktadır.
Kitapta, İbn-i Âcurrûm’un hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleri ele alınırken; onun meşhur eseri Mukaddimetü’l-Âcurrûmiyye’nin yüzyıllar boyunca neden medreselerin vazgeçilmez metinlerinden biri olduğu ortaya konulmaktadır.
Bunun yanında Âcurrûmiyye metni Arapça aslı ve Türkçe tercümesiyle birlikte verilmiş; i‘rab, fail, mef‘ul, mübteda-haber, merfûat, mansûbat ve mecrûrat gibi nahvin temel meseleleri sade ve anlaşılır bir tertiple işlenmiştir.
Eser yalnızca bir tercüme veya şerh çalışması değil; aynı zamanda klasik nahiv geleneğinin mukayeseli bir okumasıdır. Âcurrûmiyye’nin diğer mukaddime ve muhtasarlarla karşılaştırılması, kullanılan ıstılahların, tariflerin ve yöntemlerin değerlendirilmesi okuyucuya geniş bir perspektif kazandırmaktadır.
Ayrıca eser üzerine yazılan şerh, haşiye, manzum ve tercümelerin incelenmesi, Âcurrûmiyye’nin İslam ilim tarihindeki güçlü etkisini gözler önüne sermektedir.
Klasik Arapçaya sağlam bir başlangıç yapmak, nahiv ilminin temel mantığını kavramak ve geleneksel dil öğretiminin ana damarını tanımak isteyenler için bu eser; özlü, güçlü ve güvenilir bir rehber niteliğindedir