Aleksandr Puşkin, görgü tanıklarıyla yaptığı görüşmeler, arşiv çalışmaları ve bölgeye gerçekleştirdiği seyahatler aracılığıyla Pugaçev İsyanı’nı ayrıntılı biçimde inceler ve Pugaçev İsyanı’nın Tarihi adlı eserini kaleme alır. Bu çalışma, yazacağı roman için bir ön hazırlık niteliği taşır. Yazar, edindiği bilgileri ve isyan tanıklarının yakınlarından derlediği anıları bir araya getirir ve bu yoğun emeğin ürünü Yüzbaşının Kızı olur.
Romanın merkezinde filizlenen bir aşk hikâyesi yer alır. On yedi yaşında subay olarak atanan Pyotr Andreyiç Grinev, göreve başladığı Orenburg eyaletindeki Belogorsk Kalesi’nde Marya İvanovna ile tanışır. Başlangıçta ona karşı mesafeli olan Grinev, zamanla Marya’ya âşık olur. İki genç, birbirlerine kavuşabilmek için dönemin tüm zorluklarına hatta tarihin en kanlı isyanlarından birine göğüs germek zorunda kalır…
Puşkin, isyanı gerçekçi bir anlatımla edebiyatın imkânlarıyla birleştirirken edebiyat ile hayatın birbirinden ayrılmaz olduğunu gösterir. Eserde, tarihî gerçekçilik ile güçlü kurguyu bir araya getirerek olayların âdeta ete kemiğe büründüğü unutulmaz bir roman ortaya koyar.
Birbirimizi samimi bir sevgi ve derin bir tutkuyla öptük. Böylece aramızdaki her şeyi geleceğimizi dahi mühürledik.