Kaçış

“Avrupa rüyasından taşra zindanına, bir aydının kendi ölümünü satır satır inşa edişi.”

Milutin Cihlar Nehajev, Hırvat modernizminin kurucu isimlerinden biri olarak yirminci yüzyıl edebiyatında derin ve silinmez bir iz bırakmıştır. İnsan ruhunun o en karanlık, en karmaşık dehlizlerine inmekteki ustalığı onu Avrupa edebiyatının devleriyle aynı hizaya taşır. Yazarın başyapıtı kabul edilen Bijeg (Kaçış), Hırvat edebiyatına ilk tam teşekküllü psikolojik romanı armağan etmekle kalmamış, aynı zamanda dünya edebiyatında karşımıza çıkan o tutunamayan, hayata yabancılaşmış aydın figürünü kendi ulusal coğrafyasına kusursuzca yerleştirmiştir.

Romanın başkahramanı Đuro Andrijašević, Viyana’daki o parlak günlerinin ardından taşra hayatının bayağılığı, riyakârlığı ve o amansız sefaleti arasında sıkışıp kalan, adım adım kendi sonuna yürüyen bir neslin trajik simgesidir. Eser, yalnızca dönemin küçük burjuva ahlakına yöneltilmiş sert bir eleştiri değil, insanın kendi iradesizliğiyle girdiği o geri dönülmez savaşın ve toplumdan, ideallerden ve en nihayetinde bizzat kendinden kaçışının kan dondurucu bir anatomisidir.

Yayımlandığı günden bu yana o sarsıcı etkisini asla yitirmeyen ve tarihsel süreçte nesillerin varoluşsal manifestosuna dönüşen bu eşsiz klasiği, Fihrist Kitap olarak ilk kez Türkçeye kazandırıyoruz.