Derbarê Melayê Cizîrî û Dîwana wî de heta niha gelek xebat çêbûne û niha bi nivîsandin û weşana vê xebatê re hevwext, gelek xebat çêdibin. Îja ji ber kêmasiya agahiyên têkilî kesayet û jiyana Mela; ji şair, lêkolîner, xwîner û heyranê Cizîrî re bûye meraq ku ka Mela kî ye, yekî çawa bûye û xwestiye çi bibêje? Zanyarên edebiyata klasîk, berhemên şairan wekî neynika bîr û hizra wan pênase kirine ku “eger li neynikê baş bê nihêrîn ewê berhemdarê xwe nîşan bide” gotine.
Ev xebat jî bi vê viyanê dixwaze di nava kûrahiya şi’rên Melayê Cizîrî de bigere; wî li ser rêzik, malik û bendên şi’ra wî keşif bike; fikrên wî û bîreweriya wî ji peyv, têgeh û mezmûn, remz û sembolên rêzikên şi’ra wî derêxe, bîne li ber me meraqdaran dayne.