“Tarih, kazananların kalemiyle yazılır; fakat gerçek hikâyeler unutulanların sessiz çığlıklarında saklıdır.”
Han’ın ilk kitapta hatırladığı şeyler… Her zaman büyük olaylardı. Krallar, imparatorluklar, devrimler, savaşlar, inançlar, bilim, sanat, yükselişler, çöküşler… Ama ya unutulanlar? Tarihin en büyük kararlarını verenler hatırlanıyordu. Peki, o kararların altında ezilenler? O kararları yaşayan sıradan insanlar? Onları kimse hatırlamıyordu.
Bir firavunun inşa ettirdiği devasa piramitlerin altında taşları taşıyan işçileri… Bir imparatorun fermanıyla topraklarından koparılıp sürgüne giden halkları… Bir savaşın ortasında, kazanan ya da kaybeden tarafın bir askeri bile olamayan sivil halkı… Bir şehri kuranların isimleri anılırken, o şehrin sokaklarında yürüyen isimsiz insanları… Unutulan insanları, hatırlanmaya değmeyen hayatları, kaybolan medeniyetleri… Büyük savaşları, büyük insanları, büyük devrimleri… Ama tarih dediğin sadece “büyük adamlardan” mı ibaretti? O büyük adamların gölgesinde kaybolan insanlar ne oluyordu?
Ve şimdi, tüm o unutulanları hatırlayacaktı. Unutulmuş medeniyetlerin tozlu sokaklarında… Hattuşa’da bir komutanın ateş başındaki sessizliğinde… Çatalhöyük’te Zena’nın düğününde buluyoruz kendimizi. Fatih’in gemilerini karadan yürüten isimsiz elleri görüyoruz. Osmanlı’da hekim Zahide’nin merhem kokusunu, Sina Çölü’nde kaybolan kervanın ayak seslerini, Mimar Sinan’ın isimsiz ustalarının taşla kavrulmuş ellerini hatırlıyoruz. Bu sayfalarda tarihi yapanlar kadar onu yıkanları da hatırlıyoruz: Haiti Devrimi’nin zincir kıranlarını, 1 Mayıs’ta haykıran işçileri, Hindistan İsyanı’nın gözü kara liderlerini, apartheid’in karanlığında direnenleri…
Dansın kökenini, modanın ilk isyanını, anonim bir türkünün arkasındaki acılı anneyi… “Çingene Kızı” mozaiğinin unutulmuş yüzünü… Van Gogh’un sarısının ardındaki kadını… İstiklal Marşı’nın ardındaki kahramanları… Adını kimsenin bilmediği ama dünyayı değiştiren yüzleri… Henrietta Lacks’ın ölümsüz hücrelerini, Ignaz Semmelweis’in devrim niteliğindeki ellerini hatırlıyoruz.
Hanedan II – Unutulanlar, sadece bir kitap değil; tarihin fısıldadığı bir hatırlama ayini… Taşların arasında kalmış sesleri duyun, çünkü tarih bu kez susmuyor.